Ngày 01/01/2026, Hộ kinh doanh (HKD) sẽ áp dụng phương pháp tự khai, tự nộp thuế thay cho phương pháp thuế khoán. Các Hộ đã và đang áp dụng phương pháp kê khai cần cập nhật cách tính thuế theo phương pháp mới và thực hiện lưu trữ hóa đơn, chứng từ, …đúng – đủ.
Bước 1: Hộ kinh doanh thực hiện rà soát doanh thu, xác định nhóm theo 2 mốc quan trọng là doanh thu 500 triệu đồng và 3 tỷ đồng một năm. Đây là bước quan trọng để lựa chọn đúng phương pháp tính thuế và chuẩn bị sổ sách, hóa đơn cho năm 2026.
Từ 01/01/2026:
+ Nhóm 1: DT ≤ 500 triệu đồng: không phải nộp thuế, kê khai 02 lần/năm để xác định nghĩa vụ thuế.
+ Nhóm 2: Trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng: kê khai và nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu (như trước đây).
+ Nhóm 3: Trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng: tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ thu nhập tính thuế.
+ Nhóm 4: Trên 50 tỷ đồng: tính thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ thu nhập tính thuế. Theo đó, các Hộ cần thực hiện tiếp:
Bước 2: Kiểm kê tồn kho là bắt buộc nếu doanh thu dự kiến trên 3 tỷ/năm Bước 3: Đăng ký hóa đơn điện tử nếu dự kiến doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm.
Bước 4: Việc chuyển đổi phương pháp kê khai, Hộ kinh doanh đều phải làm quen với sổ sách kế toán, để đảm bảo tính chính xác, minh bạch trong quá trình kinh doanh, làm cơ sở cho việc khai thuế và nộp thuế.
Bước 5: Hoàn thiện đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế. Nếu Hộ kinh doanh không đăng ký có thể bị xử phạt và rủi ro bị áp doanh thu sang thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Bước 6: Thực hiện việc tách tài khoản ngân hàng cho hoạt động kinh doanh và khai báo với cơ quan thuế. Nhằm sử dụng cho việc thu/chi, giao dịch chỉ liên quan đến Hộ tránh dùng chung với tài khoản cá nhân để hạn chế rủi ro giải trình sau này.
Bước 7: Bắt buộc lưu trữ hóa đơn gốc (PDF + XML), hồ sơ gốc, các chứng từ liên quan như hợp đồng mua bán, biên bản điều chỉnh, thay thế hóa đơn, … đầy đủ. Khi lấy hóa đơn đầu vào chỉ sử dụng Hóa đơn điện tử có mã của CQT, không sử dụng hóa đơn giấy, viết tay => hóa đơn không hợp lệ => không được ghi nhận vào chi phí.
các văn bản hướng dẫn thi hành.
2.2. Đối với thuế TNCN: Hộ, cá nhân kinh doanh được chia thành 4 nhóm dựa trên doanh thu năm để áp dụng theo phương pháp tính thuế như sau:
+ Nhóm 1: Từ 500 triệu đồng trở xuống/năm => Miễn thuế TNCN
+ Nhóm 2: Trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm => Được chọn 1 trong 2 phương pháp:
• Phương pháp 1: Doanh thu (phần doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng) (x) thuế suất (tỷ lệ tính thuế TNCN theo ngành nghề, tương tự như trước đây)
• Phương pháp 2: Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế (x) 15%
+ Nhóm 3: Trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng/năm => Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế (x) 17%.
+ Nhóm 4: Trên 50 tỷ đồng/năm => Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế (x) 20%.
2.3. Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thuế TNCN đối với HKD từ 01/01/2026.
(Áp dụng bắt buộc đối với Hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ)
– Các khoản chi phí được trừ:
+ Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hoá sử dụng vào sản xuất kinh doanh;
+ Chi phí tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, BHXH bắt buộc và các khoản chi trả cho NLĐ bắt buộc theo quy định (bao gồm cả lao động < 1 tháng);
+ Chi phí khấu hao TSCĐ phục vụ cho Hoạt động SXKD theo chế độ hiện hành;
+ Chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, điện thoại, internet, vận chuyển, thuê tài sản, sửa chữa, bảo dưỡng có chừng từ hợp pháp;
+ Chi phí trả lãi tiền vay vốn sản xuất, kinh doanh của tổ chức tín dụng theo lãi suất thực tế; của đối tượng không phải là tổ chức tín dụng không vượt quá mức quy định tại Bộ luật Dân sự;
+ Các khoản chi khác phục vụ trực tiếp hoạt động SX-KD có hoá đơn, chứng từ hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo QĐ về thuế GTGT.
– Các khoản chi không được trừ:
+ Khoản chi không liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh;
+ Các khoản chi không đủ hoá đơn, chứng từ hợp pháp;
+ Khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương của cá nhân KD, nhóm cá nhân KD, các thành viên trong Hộ gia đình; Các khoản lương đã hạch toán nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán;
+ Phần khấu hao TSCĐ vượt mức quy định hoặc khấu hao đối với tài sản không sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh;
+ Các khoản chi vi phạm hành chính, vi phạm hợp đồng, tiền bồi thường do lỗi của HKD, cá nhân Kinh doanh.
(V/v Tính đến 06/01/2026 vẫn chưa có Nghị định chính thức hướng dẫn, tuy nhiên để đảm bảo các Hộ có thể sớm nắm được các thông tin thay đổi, VSL FINANCE đã biên soạn và cập nhật căn cứ Luật thuế thu nhập cá nhân năm 2025 đã chính thức ban hành ngày 10/12/2025 & Dự thảo Nghị định quy định việc khai, tính thuế, khấu trừ thuế, ..cho Hộ kinh doanh. Quý Anh/ Chị có thể tham khảo thêm để nắm chi tiết)